Snapshot 1975:”It puts the uncertainty behind us’

Geplaatst op
Ach, een snapshot over de Brexit. Nadat er in 2016 een referendum wordt gehouden in Groot Brittanië over een mogelijke ‘Brexit’ en het resultaat leidt tot vertrek uit de EU, dan heeft de geschiedenis zich weer eens herhaald.  Het omgekeerde van 1975 trouwens, back to the future dus in deze snapshot.
Roep om een referendum
In 1973 treedt de UK dan eindelijk toe tot de EEG, de voorloper van de EU. Dit heeft al heel wat voeten in de aarde gehad, onder anderen omdat Frankrijk dat eerst niet wil. Bang voor vooral een groot machtsblok naast zich, verlopen de onderhandelingen stroef. Als er onder conservatief Edward Heath toetreding tot stand komt, neemt ondanks de goedkeuring van Labour,  binnen die partij juist de tegenstand toe. De een roep om een referendum wordt groter. Roy Jenkins, Labour leider en fervent voorstander van Europese samenwerking, treedt af wegens gebrek aan eenduidigheid binnen de partij voor het pro-Europa standpunt.
Ongegronde angst
Het referendum komt er uiteindelijk onder Harry Wilson’s Labour, met Jenkins even kort als minister van Binnenlandse Zaken. Want als Labour de verkiezingen van 1974 wint, komt dat mede door de belofte voor deze volksraadpleging. De datum voor het referendum wordt in april 1975 op 5 juni gezet. Met het eerste referendum ooit in de UK twee jaar eerder in het achterhoofd , over de beladen vraag of Noord-Ierland bij de UK moet blijven, is er toch wat angst bij het ‘voor’kamp. Dat ondanks met een overweldigende meerderheid van 98% het gewenste resultaat voor de Britse regering wordt bereikt. Toch zit zijn veel parlementsleden er niet zeker van . Ook Wilson niet, die binnen zijn partij veel tegenstand merkt.
Europese grondwet
Angst blijkt ongegrond. Vooral Jenkins kan feestvieren, want ruim 67% stemt voor ‘ja’.’It puts the uncertainty behind us. It commits Britain to Europe’, stelt hij tevreden. Kanttekening,  de uitslag wordt mede bepaald door een veel intensievere ja-campagne vanuit de progressieve, linkse hoek met wat bangmakerij. Dit lijkt akelig  op het scenario van het beruchte Nederlandse referendum over de Europese grondwet in 2005.  Maar wij laten daarin ons niet bang maken door bijvoorbeeld D66-er  Laurens Jan ‘licht uit’ Brinkhorst die meteen ook stelt dat de kiezer wellicht te dom is om zich over dit soort dingen uit te spreken.
Thatcher
Opmerkelijke uitspraak van iemand die tot een partij behoort met het referendum als kroonjuweel. Hoe dan ook, van het ‘ja’ in 1975  krijgen vele Britten  al snel spijt. Onder leiding van Margaret Thatcher, die eerst nog vrij pro-Europees is, neemt in de loop der jaren dan ook de tegenstand tegen de Europese samenwerking toe. Dat komt met name door het verdrag van Maastricht. Het bezorgt ons niet alleen de euro en de huidige EU, het is ook  de voorloper van het doorgedrukte Verdrag van Lissabon uit 2007. Oftewel de afgeschoten Europese Grondwet dat na minimaal verzet en Duitse steun, gewoon een nieuw jasje krijgt.
Brexit
Thatcher ziet al veel eerder, dat de aankomende EU een steeds grotere stempel drukt op binnenlands beleid. Mind your own business, is haar opstelling dan ook. Conservatieven als David Cameron, beamen dat. Hij schrijft, net als zijn politieke tegenhanger Wilson,  na zijn verkiezingsbelofte een referendum uit. Op initiatief van nu de conservatieve en rechtse hoek wordt nu na 31 jaar dan ook de omgekeerde vraag gesteld.
Cameron is net als Wilson ‘voor’, een mening die Margaret Thatcher nu niet zou hebben gedeeld. En net als bij het Labour van de 70’s, staan de neuzen niet dezelfde kant op. Boris Johnson is tegenstander, een politiek zwaargewicht binnen de Conservatieve Partij. Bij een ‘No, no, no’ door het Britse publiek, is hij uiteindelijk Cameron’s opvolger geworden en gaan  we zien of Laurens Jan de komende jaren een keer  het licht uit moet doen.
Digiprove sealHands off! © 2021 m.j. v