Column: ‘Freedom is indivisible’

Posted on
Freedom is paramount. Mijn lijfspreuk. Reagan zei het ooit al: ‘You and I have the abilty, the dignity and the right to make our own decisions and determine our own destiny.’ Daar denk ik sterk aan, als ik een aantal jaar geleden op het dakterras zit van een hotel, op de rand van Oost-Berlijn. Vanaf deze plek kun je door het straat en -stadslicht nog steeds een duidelijk onderscheid maken tussen oost en west. Als een soort zichtbaar litteken, van de stil gevoerde oorlog om vrijheid.
De kille DDR
Want zittend hier, was dit voor kort nog het  symbool (en ook de ultieme hoofdprijs) van de Koude oorlog. West-Berlijn is in die tijd een zeldzame oase van vrijheid, omringd door de kille DDR. En dat weer geleid door achtereenvolgens de nog killere Ulbricht en Honecker. Het ontstaat amper vier jaar na WO II, waarin juist de ultieme strijd om vrijheid was gevoerd.  Ja, bizar, want de uit de puinhopen van WOII opgerichte DDR, heeft echt helemaal niets met vrijheid te maken.  Met de zware greep van de regering op alle aspecten van het leven en de grootste geheime dienst ter wereld overal op de loer, ontstaat er al snel een situatie dat zelfs een naast familielid je kan verraden. Want dan ben je een goed burger, dan krijg je privileges.
Hoop voor West-Berlijn
De zelfbenoemde socialistische heilstaat, wordt het paradepaardje van de Sovjet Unie. Het zogenaamde arbeidersparadijs, maar in werkelijkheid een naargeestige totalitaire staat, kent één vrije enclave, West-Berlijn. En daar arriveert President Kennedy in juni 1963.  Zo’n twee jaar na de bouw van de muur (en vijf maanden voordat hij wordt vermoord). Als hij de muur aanschouwt, is hij oprecht emotioneel. In 1961 is deze waanzin in een nacht begonnen met een rol prikkeldraad en zijn complete families sindsdien direct gescheiden van elkaar, Achter de inmiddels metershoge muur, hebben de ingesloten bewoners van West-Berlijn met zijn komst weer hoop en zeer hoge verwachtingen. Met deze druk voelend,  indt hij het uiteindelijk best mager waar zijn eigen tekstschrijvers mee aan komen.
Historische speech Kennedy
Kennedy’s speechschrijvers hebben namelijk juist een uiterst voorzichtige tekst geschreven, vooral bedoeld de spanningen met de Sovjets niet te verergeren. Kennedy zucht heel diep en vindt de tekst wel erg teleurstellend en niet acceptabel. Ok, dan  schrijft hij vervolgens de historische speech zelf  maar. Daarin spaart hij juist het communisme niet Heuitgangspunt is de uitspraak ‘Ik ben inwoner van Rome’, (in het Romeinse rijk als uiting van trots),  daarmee komt hij met de beroemde zin ‘Ich bin ein Berliner’.
Kennedy zegt in die eigen geschreven, en (nog steeds) legendarische speech bij de Berlijnse Muur: ‘Freedom is indivisible, and when one man is enslaved, all are not free.’ Over de muur zegt hij: ‘For it is, as your Mayor has said, an offense not only against history but an offense against humanity,’ Spijker. Kop. Want nooit meer, zeggen we tegen elkaar na WO II. Vrijheid moet bewaakt worden. Vervolgens wordt er een muur om heen gezet. Dat rijmt niet met het doel, en we lijken er maar niet van te leren,
Perspectief
Zelfs decennia later, na de moord op Kennedy, nog steeds niet. Want ‘Nooit meer’, zeggen we ook tegen elkaar in 1989. Het jaar waarin de Berlijnse muur uiteindelijk wordt neergehaald, het ijzeren gordijn wordt opgerold, en de DDR wordt uitgegumd op de wereldkaart. Er verandert daarna weinig in de wereld, en dat is schrikbarend.  Hedendaags worden mensen in de wereld die het vrije woord verdedigen, grofweg gecensureerd,  aangeklaagd, opgejaagd of nog erger. Vul maar in.
En dat  gebeurt de laatste jaren, decennia ook hier. Het proces versnelt zich. In Nederland wegen we dagelijks steeds meer onze woorden af, we leveren zonder enige tegenstand zwaarbevochten privileges in en we gooien onze privacy te grabbel. De geschiedenis herhaalt zich makkelijk. De DDR is maar 30 jaar geleden en was niet ver weg. Daarom kan de speech van Kennedy niet vaak genoeg gehoord worden. Think about it.

Digiprove sealCopyright beveiligd door Digiprove © 2020 m v

Geef een reactie